lamp Tips en inzichten ontvangen over de aanpak van complexe problemen in het onderwijs?

rendementsdenken‘Pleurt toch op met je rendementsdenken’. Studenten van de Erasmus Universiteit Rotterdam toonden deze week een spandoek met deze tekst. Alhoewel ik sympathie heb voor de studentenacties, ben ik het toch maar ten dele eens met de inmiddels alom klinkende kritiek op het rendementsdenken.

Waar ik het grotendeels mee eens ben, is de kritiek op de manier waarop het rendement van bijvoorbeeld onderwijsorganisaties door Haagse beleidsmakers is vormgegeven. Het is gebaseerd op het adagium ‘meten is weten en afrekenen’.

Het grootste probleem met deze vorm van rendementsdenken is het gebrek aan relevantie van de gebruikte indicatoren. Bijvoorbeeld hoe vaak een wetenschapper publiceert, zegt weinig over de geleverde wetenschappelijke waarde. Dàt iets kan worden gemeten, zegt niets over het belang ervan.

Indien de beoordeling en bekostiging afhangt van het ‘scoren’ op dergelijke indicatoren, zullen onderwijsorganisaties zich er naar gaan gedragen. Dus ‘publiceren, publiceren, publiceren’ is het devies. Dat worden ook wel perverse effecten genoemd, en dan doel ik niet eens op de uitwassen á la Diederik Stapel.

Ander rendementsdenken

Waar ik het niet mee eens ben, is dat rendementsdenken in algemene zin fout is. Want elke organisatie, of het nu een school, een bedrijf of een zorginstelling is, heeft alleen bestaansrecht als deze bepaald maatschappelijk rendement oplevert.

Daarmee bedoel ik dat organisaties alleen kunnen voortbestaan als ze waarde leveren waarvoor anderen bereid zijn te betalen, of het nu in de vorm is van een marktprijs of belastingen. Rendementsdenken, in de betekenis van gerichtheid op het leveren van waarde, is de basis van excellent presterende organisaties.

Dat gaat niet met de uniformerende prestatiebureaucratie zoals we die nu onder andere in het onderwijs kennen. Het vraagt om maatwerk per organisatie, zoals ook Ben Tiggelaar in zijn column in de NRC van 7 maart stelt. Want om echte waarde te kunnen leveren, zal een organisatie goed moeten zijn afgestemd op de eigen, in belangrijke mate unieke omgeving.

Dus we moeten juist wel rendementsdenken, ook in het onderwijs, maar dan op de goede manier

 

Door hiernaast op akkoord te klikken of door gebruik te blijven maken van deze website, geef je toestemming voor het plaatsen van cookies bij bezoek aan deze website. Meer weten over deze cookies, of wil je de cookie-instellingen voor deze website wijzigen? Klik dan hiernaast op meer informatie